KADININ SOYADI SORUNU
487
post-template-default,single,single-post,postid-487,single-format-standard,bridge-core-1.0.4,ajax_fade,page_not_loaded,,qode_grid_1300,hide_top_bar_on_mobile_header,qode-theme-ver-18.0.9,qode-theme-bridge,qode_header_in_grid,wpb-js-composer js-comp-ver-5.7,vc_responsive

KADININ SOYADI SORUNU

kadının soyadı sorunu temsili görsel

KADININ SOYADI SORUNU

Kadının soyadının ne olacağı sorunu yıllardan beri süre gelen bir tartışmadır. Evlendikten sonra hangi soyadını alacağı ya da boşanma davasının neticelenmesi sonucunda soyadının ne olacağı oldukça tartışılan bir konudur. Kadının soyadı mevzusunda belirleyici kıstas her ne kadar içinde yaşanılan kültür olsa da artık yavaş yavaş kadınlar da soyadlarına kendileri karar vermeye başladılar.

            Türk Medeni Kanunu Madde 187 ”Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir.”

            Kanunda da belirtildiği üzere evlilikle birlikte kural olarak kadının eşinin soyadını kullanmasıdır. Peki evli bir çift boşanma yoluna gittiğinde kadının soyadı ne olacak?

            Her ne kadar günümüzde yeni kurulan evliliklerde kadınların çift soyadı kullanma oranı gittikçe artsa da azımsanmayacak sayıda kadın sadece eşinin soyadını kullanmakta. Bu kişiler boşandığı zaman ise kadının boşanma anına kadar eşinin soyadını kullanması ve o soyadı ile tanınması bu noktada önem arz etmektedir.

            Türk Medeni Kanunu Madde 173 f.I “Boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eğer kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir.”

düzenlemesini getirerek boşanma durumunda kural olarak kadının bekarlık soyadını alması gerektiğine hükmetmiştir.

            Diyelim ki kadın, evlilik birliği içinde eşinin soyadını kullandı. Bu süre zarfında kadın sahip olduğu işinde başarılar elde etmiş, kendini sosyal hayatında eşinin soyadı ile tanıtmış ve herkes de o kadını o soyadı ile tanıyor olsun. Bu evlilik boşanma ile sona erdiğinde kural olarak kadının bekarlık soyadına dönmesi kararı uygulanırsa kadının menfaatine mi olur?

            Bu durumda kanunda da açıkça kullanılan bir kelime ön plana çıkar. MENFAAT.

Kadının soyadına ilişkin Medeni Kanun hükümleri

Boşanan bir kadının eşinin soyadını kullanabilir mi?

            Türk Medeni Kanunu Madde 173 f.II ”Kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim, kocasının soyadını taşımasına izin verir.” şeklinde bir düzenleme getirir.

            173’ncü maddeye göre boşanma gerçekleştikten sonra kadın kocasının soyadını kullanmaya devam edebilecektir. Fakat kanun koyucu burada iki şart öngörmüştür.

  • Birincisi boşanılan eşin soyadının kullanılmasında kadının menfaati olmalıdır.
  • İkincisi ise kadın tarafından eski eşin soyadının kullanılması eski eşe zarar vermemelidir.

            Bu konuda yakın zamanda birçok yargı kararı verilmiştir. Bu kararlar incelendiğinde kanun koyucunun neyi amaçladığı anlaşılacaktır.

            Yargıtay 2’nci Hukuk Dairesi 2007/19005E. 2009/5094K. Sayılı ve 19/03/2009 tarihli kararında Toplanan delillerden, tarafların 26 yıl evli kaldıkları, davacı kadının bu süre içinde çeşitli üniversitelerden mezun olduğu ve diplomalarında, yüksek lisans tezlerinde, katılım belgelerinde, sertifikalarında, bankacılık işlemleri ile emeklilik işlemlerinde evlilik soyadını kullandığı anlaşılmaktadır. Toplanan delillerle davacının davalının soyadını kullanmasının davalıya bir zarar vermeyeceği, davalının soyadını kullanılmasında davacının menfaatinin bulunduğu kanıtlanmıştır. Türk Medeni Kanunu’nun 173/2. maddesi koşullan gerçekleşmiştir. Davanın kabulüne…” kararını vermiştir. Olaya baktığımız zaman da tarafların uzun süredir evli oldukları ve bu sebeple kadının sosyal ve iş yaşantısında eşinin soyadı ile tanındığını ve bunun kadının menfaati şartını sağladığını görebiliriz.

            Bununla birlikte önemle belirtmekte fayda bulunmaktadır ki evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden 1 yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağından, izin davasının boşanmanın kesinleşmesinden itibaren en geç 1 yıl içerisinde açılması gerekmektedir. Aksi takdirde davalının zamanaşımı itirazıyla karşılaşılabilir. Bu konuda dikkatli olmak gerekmektedir.

            Kadının soyadını belirlemesinde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi mi yoksa Aile Mahkemesi mi görevli sorunu doktrinde de tartışmalıdır. Asliye Hukuk Mahkemelerinin kendisini görevli görüp yargılamayı sürdürdüğüne dair örnekler mevcut olduğu gibi Aile Hukuk Mahkemesinin de kendini görevli gördüğüne dair kararlar bulunmakta.

Konuya ilişkin olarak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2008/18445E. 2009/5190K. sayılı ve 23/03/2009 tarihli kararında “ 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4. maddesinin birinci bendinde, 22/11/2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun üçüncü kısmı hariç olmak üzere ikinci kitabı ile 3/12/2001 tarihli ve 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna göre aile hukukundan doğan dava ve işlerin aile mahkemelerinde görülmesi öngörülmüştür.

             Mahkemece, davanın Medeni Kanunun 27. ve Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesi hükümlerine dayanan bir soy isim tashihi davası olmayıp kadının boşandığı kocasının soyadını kullanmaya izin davası olduğu ve bu davada aile mahkemesinin görevli olduğu nazara alınarak davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

             SONUÇ: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427/6. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, oybirliğiyle karar verildi.” hükmünü vererek kadının boşandıktan sonra soyadının ne olacağına ilişkin olarak açılacak davalarda aile mahkemesinin görevli olduğuna açıklık getirmiştir.

            Yazıda cevabını bulamadığınız ya da aklınıza takılan bir durum olması halinde Aile Hukuku alanında tecrübeli olan STS Hukuk Bürosu avukatlarımıza danışabilirsiniz.

                                                                                                          Stj. Av. Gülendam Bakıcı

No Comments

Post A Comment